Polska – Francja – Gdańsk

078Przewodnicząca Polsko-Francuskiej Grupy Parlamentarnej, poseł Dorota Rutkowska wzięła udział w uroczystości odsłonięcia pomnika hrabiego Louisa de Plelo przy Twierdzy Wisłoujście w Gdańsku oraz wernisażu wystawy „Król Stanisław Leszczyński w Gdańsku 1733-1734”. W uroczystościach, które odbyły się 27 maja, uczestniczyli również: Marszałek Senatu RP Bogdan Borusewicz oraz Ambasador Francji w Polsce Pierre Buhler. Inicjatorem obydwu wydarzeń jest Muzeum Historyczne Miasta Gdańska.

Co łączy króla Leszczyńskiego i hrabiego de Plelo? Otóż, bardzo dużo, mimo że prawdopodobnie nigdy się nie spotkali.

Po śmierci polskiego króla Augusta II Mocnego w 1733 r. sejm elekcyjny jeszcze w tym samym roku, 12 września, wybrał nowego władcę Stanisława Leszczyńskiego wspieranego przez Francję. Tymczasem 5 października część naszej szlachty przy wsparciu Rosji i Austrii wybrała na tron syna Augusta II, Augusta III i na ziemie Rzeczypospolitej wkroczyła armia rosyjska wspierająca tego ostatniego.

080

2 października 1733 r. król Stanisław Leszczyński schronił się w Gdańsku licząc, że potężne fortyfikacje miasta zatrzymają przeciwników, a sytuacja militarna i polityczna zmieni się na jego korzyść. Połączone siły rosyjsko-saskie przystąpiły do oblężenia Gdańska, a otoczony monarcha zabiegał o wsparcie militarne u swojego zięcia, króla Francji Ludwika XV. W maju 1734 r. z odsieczą przypłynęły okręty francuskie z dwoma pułkami piechoty. Francuzi wylądowali na Westerplatte, przy Twierdzy Wisłoujście. Jednak po rozpoznaniu sytuacji, po trzech dniach wycofali się na okręty i odpłynęli do Kopenhagi. Tam siły francuskie zostały wzmocnione dodatkowym pułkiem i ponownie skierowane do Gdańska przez ambasadora Francji, pułkownika Louis’a Roberta Hippolyte’a de Brehan hrabiego de Plelo. Hrabia osobiście dowodził wyprawą. Oddziały wylądowały ponownie na Westerplatte. W trakcie próby przedarcia się do oblężonego Gdańska 27 maja 1734 r. zginął hrabia de Plelo, a razem z nim 96 oficerów i żołnierzy, a 136 zostało rannych. Niestety w Gdańsku pojawiła się silna flota rosyjska i znacznie wzmocnione zostały wojska oblegające. W efekcie Francuzi skapitulowali. Królowi groziło wzięcie do niewoli. Aby uchronić się przed takim losem i ułatwić kapitulację bombardowanego Gdańska, potajemnie, w przebraniu wieśniaka opuścił miasto w nocy z 27 na 28 czerwca. Przedostał się do Kwidzyna, potem do Królewca, a stamtąd na stałe wyjechał do Francji. Gdańsk poddał się 7 lipca 1734 r.

072

Dzięki staraniom dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, Adama Koperkiewicza w 280. rocznicę śmierci hrabiego de Plelo odsłonięty został pomnik poświęcony bohaterskiemu pułkownikowi. Natomiast wystawa, która powstała przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, i którą można oglądać w Ratuszu Głównego Miasta do 2 listopada tego roku, przypomina pobyt króla Stanisława Leszczyńskiego w Gdańsku i przybliża jego postać. W Polsce ten władca zasiadający na tronie dwukrotnie (1704-1709, 1733-1736) uważany jest za dość pechowego króla i niewiele się o nim mówi. We Francji zyskał miano nowoczesnego władcy i prekursora myśli o zjednoczonej Europie. Więcej na temat wystawy: http://www.mhmg.gda.pl/pl/wydarzenia/wydarzenie/566/krol-stanislaw-leszczynski-w-gdansku-1733-1734

079